Sinds de eerste waarneming in Bordeaux in 2004 heeft de Aziatische hoornaar zich in sneltempo over Europa verspreid. Ook bij ons is de soort inmiddels een vaste, maar ongewenste bewoner.

Steeds vaker horen we dat het een verloren strijd is en dat het niet zinvol meer is om deze te bestrijden. Men haalt daarbij argumenten aan als de kost van de bestrijding, dat imkers hun bijenkasten maar beter moeten beschermen en dat de Aziatische hoornaar geen gevaar vormt voor de mens.

Eerst even de feiten: in 2016 heeft Europa de Aziatische hoornaar als invasieve uitheemse soort op de unielijst gezet, wat een erkenning inhoudt van de schadelijkheid van dit insect en de lidstaten verplicht om deze actief te bestrijden. Helaas hebben de meeste landen waaronder ook België hier hun voeten aan geveegd. Het INBO (het Vlaamse Instituut voor Natuur- en BosOnderzoek) heeft dit ook volledig genegeerd en geen middelen geïnvesteerd om te onderzoeken op welke wijze men de bestrijding best aanpakt.

Als gevolg van deze zware nalatigheden, is momenteel de Aziatische hoornaar dermate algemeen verspreid dat men enkel nog kan proberen de plaag te beheersen. Hierbij onderscheiden we 3 belangrijke fases:

1. vangen van koninginnen in het voorjaar
2. opsporen en vernietigen van primaire nesten in de periode mei-juni
3. opsporen en vernietigen van secundaire nesten in de zomer en herfst

Zonder in detail te treden, kan men stellen dat de kostprijs en complexiteit toeneemt naarmate de fase later op het jaar is gesitueerd. Essentieel hierbij is ook een ruime deelname van de gewone burger. Hij kan helpen bij het vangen van koninginnen en opsporen van nesten, zeker de primaire.
Natuurlijk is hiervoor enige ondersteuning vereist. In onze gemeente Holsbeek is hiervoor in de vorige legislatuur een innige samenwerking tot stand gekomen tussen enkele lokale imkers en de afdeling milieu onder leiding van Groen schepen Anja Peeten. Door het organiseren van informatieavonden en het uitdelen van gratis vallen en bijhorende lokstof, slaagden zij erin een ruime mobilisatie te organiseren van de inwoners van Holsbeek. Met resultaat!

Dit initiatief wordt gelukkig verdergezet door de huidige beleidsploeg. Een nieuwe infosessie is gepland op 4 maart. Hier zullen ook opnieuw selectieve vallen uitgedeeld worden.
Is jouw val stuk, dan kan je deze laten herstellen in het repaircafe (nog zo’n initiatief van Groen) op 21 maart. Hier zal ook de lokstof worden verdeeld. Kom dus af, wij hebben jullie nodig!

Tot slot willen we nog even de argumenten voor het dulden van de hoornaar weerleggen. We moeten natuurlijk niet ontkennen dat er een kost voor de gemeente verbonden is aan het ondersteunen van de bestrijding. Voor het uitdelen van de vallen en lokstof spreken we over minder dan 1000 € per jaar. De bijdrage voor het verdelgen van de nesten kan wel hoger oplopen, vooral voor de secundaire nesten. Helaas moeten we vaststellen dat de brandweer deze taak heeft afgestoten en de prijzen aangerekend door particuliere verdelgers blijven stijgen. Vandaar ook het belang van het vangen van de koninginnen en verdelgen primaire nesten.
Het argument dat imkers kunnen voorkomen dat hun bijenvolkeren vernietigd worden door Aziatische hoornaars en deze dus niet bestreden dienen te worden, gaat voorbij aan het feit dat de hoornaars bij gebrek aan gedomesticeerde bijen, zich zullen voeden met andere insecten zoals wilde bijen. Wetende dat een nest hoornaars tientallen kg insecten per jaar nodig heeft, zal dit onvermijdelijk een impact hebben op het natuurlijk evenwicht en de biodiversiteit zwaar verstoren.

Tot slot even stilstaan bij het feit dat hoornaars geen gevaar vormen voor de mens. Uit de artikels, die op regelmatige basis in de pers verschijnen, blijkt dat dit niet juist is. Steekincidenten met zelfs de dood tot gevolg gebeuren helaas. Ook in Holsbeek hebben we het meegemaakt dat kleuters die in de tuin aan het spelen waren te kort bij een nest van Aziatische hoornaars kwamen en zonder uitzondering gestoken werden. Gelukkig was het nog vroeg op het seizoen en was het nest nog klein zodat het aantal steken per kind beperkt bleef. Men mag niet aan de gevolgen denken als dit een wat groter nest later op het seizoen was geweest. Je kan bestrijden een beetje vergelijken met het dragen van de autogordel. Je wacht ook niet om hem om te doen totdat je een keertje door de voorruit gekatapulteerd bent.